EGZAMIN MATURALNY – WAŻNE INFORMACJE

Poniższa informacja jest przeznaczona dla uczniów klasy czwartej technikum , którzy w ‎maju 2015 r.przystąpią do egzaminu maturalnego po raz pierwszy. Egzamin maturalny dla ‎tych osób będzie przeprowadzany w formule obowiązującej w roku 2014.‎

1). Absolwent obowiązkowo przystępuje do:‎

•    dwóch egzaminów w części ustnej ‎
oraz ‎
•    trzech egzaminów w części pisemnej. ‎

Obowiązkowe egzaminy w części ustnej:‎
•    egzamin z języka polskiego (bez określania poziomu)‎
•    egzamin z języka obcego nowożytnego (bez określania poziomu)‎

Obowiązkowe egzaminy w części pisemnej:‎
•    egzamin z języka polskiego (na poziomie podstawowym)‎
•    egzamin z matematyki (na poziomie podstawowym)‎
•    egzamin z języka obcego nowożytnego (na poziomie podstawowym)‎

2). Aby otrzymać świadectwo, należy:‎
•    uzyskać co najmniej 30% punktów z egzaminu z każdego przedmiotu obowiązkowego ‎w części ustnej
•    uzyskać co najmniej 30% punktów z egzaminu z każdego przedmiotu obowiązkowego ‎w części pisemnej.‎

3) Zdający może przystąpić do egzaminów z nie więcej niż sześciu przedmiotów ‎dodatkowych. ‎

Wyboru można dokonać spośród niżej wymienionych przedmiotów.‎

W części pisemnej:‎
•    biologia (na poziomie podstawowym albo rozszerzonym)‎
•    chemia (na poziomie podstawowym albo rozszerzonym)‎
•    filozofia (na poziomie podstawowym albo rozszerzonym)‎
•    fizyka i astronomia (na poziomie podstawowym albo rozszerzonym)‎
•    geografia (na poziomie podstawowym albo rozszerzonym)‎
•    historia (na poziomie podstawowym albo rozszerzonym)‎
•    historia muzyki (na poziomie podstawowym albo rozszerzonym)‎
•    historia sztuki (na poziomie podstawowym albo rozszerzonym)‎
•    informatyka (na poziomie podstawowym albo rozszerzonym)‎
•    język angielski (na poziomie podstawowym albo rozszerzonym)‎
•    język francuski (na poziomie podstawowym albo rozszerzonym)‎
•    język hiszpański (na poziomie podstawowym albo rozszerzonym)‎
•    język niemiecki (na poziomie podstawowym albo rozszerzonym)‎
•    język rosyjski (na poziomie podstawowym albo rozszerzonym)‎
•    język włoski (na poziomie podstawowym albo rozszerzonym)‎
•    język łaciński i kultura antyczna (na poziomie podstawowym albo rozszerzonym)‎
•    język białoruski jako język mniejszości narodowej (na poziomie podstawowym albo ‎rozszerzonym)‎
•    język litewski jako język mniejszości narodowej (na poziomie podstawowym albo ‎rozszerzonym)‎
•    język niemiecki jako język mniejszości narodowej (na poziomie podstawowym albo ‎rozszerzonym)‎
•    język ukraiński jako język mniejszości narodowej (na poziomie podstawowym albo ‎rozszerzonym)‎
•    język łemkowski jako język mniejszości etnicznej (na poziomie podstawowym albo ‎rozszerzonym)‎
•    język kaszubski jako język regionalny (na poziomie podstawowym albo rozszerzonym)‎
•    język polski (na poziomie rozszerzonym)‎
•    matematyka (na poziomie rozszerzonym)‎
•    wiedza o społeczeństwie (na poziomie podstawowym albo rozszerzonym)‎
•    wiedza o tańcu (na poziomie podstawowym albo rozszerzonym)‎

W części ustnej:‎
•    język angielski (bez określania poziomu)‎
•    język francuski (bez określania poziomu)‎
•    język hiszpański (bez określania poziomu)‎
•    język niemiecki (bez określania poziomu)‎
•    język rosyjski (bez określania poziomu)‎
•    język włoski (bez określania poziomu)‎
•    język białoruski jako język mniejszości narodowej (bez określania poziomu)‎
•    język litewski jako język mniejszości narodowej (bez określania poziomu)‎
•    język niemiecki jako język mniejszości narodowej (bez określania poziomu)‎
•    język ukraiński jako język mniejszości narodowej (bez określania poziomu)‎
•    język łemkowski jako język mniejszości etnicznej (bez określania poziomu)‎
•    język kaszubski jako język regionalny (bez określania poziomu)‎

W zależności od wyborów dokonanych w części obowiązkowej egzaminu, wybór przedmiotów ‎dodatkowych (w części pisemnej i/lub części ustnej) może być ograniczony.

4). FORMA EGZAMINU USTNEGO Z JĘZYKA POLSKIEGO

Część ustna egzaminu z wymienionych wyżej języków ma formę prezentacji. Egzamin ‎trwa ok. 25 minut i składa się z dwóch części:‎
‎–‎    w części pierwszej, trwającej ok. 15 minut, zdający prezentuje przygotowany temat.   ‎Podczas prezentacji może wykorzystać materiały pomocnicze. Projekcja filmu lub ‎odtworzenie nagranej wypowiedzi lub muzyki może trwać do 5 minut z czasu ‎przeznaczonego na prezentację tematu. ‎
‎–‎    część druga, trwająca ok. 10 minut, polega na rozmowie zdającego z zespołem ‎przedmiotowym. Pytania egzaminujących mogą dotyczyć jedynie prezentowanego ‎tematu i przedłożonej wcześniej bibliografii.

5) FORMA EGZAMINU USTNEGO Z JĘZYKA OBCEGO

Egzamin ma formę rozmowy zdającego z osobą egzaminującą, obserwowanej przez drugiego nauczyciela, który nie bierze aktywnego udziału w rozmowie.

Zestaw egzaminacyjny składa się z trzech zadań i zawiera polecenia w języku polskim do zadań 1 – 3 oraz materiał ikonograficzny do zadań 2 i 3.

Przebieg egzaminu

· Po wylosowaniu zestawu zdający przystępuje do egzaminu. Nie przewidziano

dodatkowego czasu na zapoznanie się z treścią całego zestawu przed odpowiedzią!

· Egzamin rozpoczyna się rozmową wstępną, w której egzaminator zadaje zdającemu kilka pytań związanych z jego życiem i zainteresowaniami (lista pytań do wyboru zamieszczona jest wyłącznie w zestawie dla egzaminującego). ok. 2min

· Zadanie 1 to rozmowa z odgrywaniem roli. Zdający ma 30 sekund na zapoznanie się z poleceniem. Zadanie polega na przeprowadzeniu rozmowy, w której zdający i egzaminujący odgrywają wskazane w poleceniu role. W trakcie rozmowy zdający musi odnieść się do czterech elementów wskazanych w poleceniu i rozwinąć swoją wypowiedź w zadowalającym stopniu. 3 min

· Zadanie 2 to opis ilustracji i odpowiedź na trzy pytania. Zdający opisuje ilustrację zamieszczoną w wylosowanym zestawie, starając się, aby jej opis był jak najbardziej szczegółowy. Następnie egzaminujący zadaje trzy pytania, które są związane z tematyką ilustracji i zamieszczone są wyłącznie w zestawie egzaminującego. Zdający nie powinien odgraniczać się do zdawkowych, jednozdaniowych wypowiedzi! 4 min

· Zadanie 3 to wypowiedź na podstawie materiału stymulującego i odpowiedź na dwa pytania. Zdający ma około jednej minuty na zapoznanie się z poleceniem i materiałem stymulującym. Wybiera element, który jego zdaniem najlepiej spełnia warunki wskazane w poleceniu i uzasadnia swoją decyzję. Następnie wyjaśnia, dlaczego odrzuca pozostałe elementy. Końcowo, zdający odpowiada na dwa pytania związane z tematyką materiału, które zamieszczone są wyłącznie w zestawie egzaminującego. 5 min

Zadania muszą być wykonywane po kolei, nie ma możliwości powrotu do poprzedniego zadania!

Kryteria oceniania:

Oceny części ustnej egzaminu maturalnego z języka obcego nowożytnego dokonują członkowie przedmiotowego zespołu egzaminacyjnego, przyznając punkty zgodnie z kryteriami oceniania egzaminu ustnego. Każda wypowiedź jest oceniana w następujących kryteriach:

• sprawność komunikacyjna: od 0 do 6 punktów, oceniana w każdym zadaniu osobno (maksymalnie 18 punktów)

• zakres struktur leksykalno-gramatycznych: od 0 do 4 punktów, oceniany w całej wypowiedzi zdającego

• poprawność struktur leksykalno-gramatycznych: od 0 do 4 punktów, oceniana w całej wypowiedzi zdającego

• wymowa: od 0 do 2 punktów, oceniana w całej wypowiedzi zdającego

• płynność wypowiedzi: od 0 do 2 punktów, oceniana w całej wypowiedzi zdającego.

W ocenie sprawności komunikacyjnej bierze się pod uwagę stopień realizacji przez zdającego czterech elementów wskazanych dla każdego zadania:

• w zadaniu 1: omówienie czterech elementów podanych w poleceniu

• w zadaniu 2: opis ilustracji i odpowiedzi na trzy pytania

• w zadaniu 3: wybór elementu najlepiej spełniającego warunki wskazane w

poleceniu i uzasadnienie wyboru, wyjaśnienie powodów odrzucenia pozostałych elementów oraz odpowiedzi na dwa pytania.

Zdający powinien nie tylko odnieść się do wszystkich wskazanych elementów

zadania, ale również rozwinąć swoją wypowiedź dotyczącą każdego elementu.

W ocenie sprawności komunikacyjnej bierze się również pod uwagę następujące kwestie:

• adekwatność wypowiedzi do tematu i kontekstu rozmowy / zadanego pytania

• zakres pomocy ze strony egzaminującego.

Ocena umiejętności językowych dokonywana jest dla całej wypowiedzi zdającego, począwszy od rozmowy wstępnej. W ocenie zakresu i poprawności struktur leksykalno- gramatycznych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i poprawność użytych struktur leksykalno-gramatycznych oraz wpływ ewentualnych błędów językowych na komunikację. W ocenie wymowy i płynności wypowiedzi bierze się pod uwagę poprawność wymowy w zakresie pojedynczych dźwięków i/lub akcentowania i/lub intonacji oraz ogólną płynność wypowiedzi.

6. EGZAMIN MATURALNY Z MATEMATYKI

Egzamin maturalny z matematyki jest egzaminem pisemnym sprawdzającym wiadomości i umiejętności określone w Standardach wymagań egzaminacyjnych i polega na rozwiązaniu zadań zawartych w arkuszach egzaminacyjnych.

Egzamin maturalny z matematyki zdawanej jako przedmiot obowiązkowy jest zdawany na poziomie podstawowym. Egzamin trwa 170 minut i polega na rozwiązaniu zadań egzaminacyjnych sprawdzających rozumienie pojęć i umiejętność ich zastosowania w życiu codziennym oraz zadań o charakterze problemowym. Zadania egzaminacyjne obejmują zakres wymagań dla poziomu podstawowego.

Egzamin maturalny z matematyki zdawanej jako przedmiot dodatkowy jest zdawany na poziomie rozszerzonym. Egzamin trwa 180 minut i polega na rozwiązaniu zadań egzaminacyjnych wymagających rozwiązywania problemów matematycznych. Zadania egzaminacyjne obejmują zakres wymagań dla poziomu rozszerzonego. Konstrukcja arkusza nie zmienia się w stosunku do lat ubiegłych.

Opis arkusza dla poziomu podstawowego Arkusz egzaminacyjny składa się z trzech grup zadań: 1. grupa – zawiera od 20 do 30 zadań zamkniętych. Do każdego z tych zadań są podane cztery odpowiedzi, z których tylko jedna jest poprawna. Każde zadanie z tej grupy jest punktowane w skali 0 – 1. Zdający udziela odpowiedzi, zaznaczając je na karcie odpowiedzi. 2. grupa – zawiera od 5 do 10 zadań otwartych krótkiej odpowiedzi punktowanych w skali 0-2. 3. grupa – zawiera od 3 do 5 zadań otwartych rozszerzonej odpowiedzi punktowanych w skali 0-4, albo 0-5, albo 0-6. Za rozwiązanie wszystkich zadań zdający może uzyskać maksymalnie 50 punktów.

Zasady oceniania arkuszy egzaminacyjnych

Zadania otwarte w arkuszach egzaminacyjnych sprawdzają i oceniają egzaminatorzy powołani przez dyrektora okręgowej komisji egzaminacyjnej.

Rozwiązania poszczególnych zadań oceniane są na podstawie szczegółowych kryteriów oceniania, jednolitych w całym kraju.

Egzaminatorzy w szczególności zwracają uwagę na: • poprawność merytoryczną rozwiązań, • kompletność prezentacji rozwiązań zadań – wykonanie cząstkowych obliczeń i przedstawienie sposobu rozumowania.

Ocenianiu podlegają tylko te fragmenty pracy zdającego, które dotyczą polecenia. Komentarze, nawet poprawne, nie mające związku z poleceniem nie podlegają ocenianiu. Gdy do jednego polecenia zdający podaje kilka rozwiązań (jedno prawidłowe, inne błędne), to egzaminator nie przyznaje punktów.

Za całkowicie poprawne rozwiązania zadań, uwzględniające inny tok rozumowania niż podany w schemacie punktowania, przyznaje się maksymalną liczbę punktów.

Zapisy w brudnopisie nie są oceniane.

Zdający zdał egzamin maturalny z matematyki, jeżeli otrzymał co najmniej 30% punktów możliwych do uzyskania za rozwiązanie zadań z arkusza dla poziomu podstawowego.

Wynik egzaminu maturalnego z matematyki ustalony przez komisję okręgową jest ostateczny.

ZASADY PODEJMOWANIA DECYZJI O EGZAMINIE MATURALNYM I JEGO PRZEBIEGU

A. Wybór przedmiotów zdawanych na egzaminie maturalnym nie jest zależny od typu szkoły, do której uczęszczał absolwent, ani od przedmiotów nauczanych w tej szkole.

B. Zgłoszenie tematu do części ustnej egzaminu z języka polskiego (języka mniejszości narodowej, języka mniejszości etnicznej, języka regionalnego)
1. Uczeń ma prawo złożyć, w terminie ustalonym w wewnątrzszkolnej instrukcji przygotowania, organizacji i przeprowadzania egzaminu (nie później niż do 31 stycznia roku poprzedzającego rok szkolny, w którym zamierza przystąpić do egzaminu), nauczycielowi języka polskiego (języka mniejszości narodowej, języka mniejszości etnicznej, języka regionalnego) propozycję tematu prezentacji w części ustnej egzaminu.
2. Nauczyciel ww. języka przedstawia temat zaproponowany przez ucznia zespołowi nauczycieli danego przedmiotu, opracowującemu szkolną listę tematów, a członkowie zespołu podejmują decyzję o akceptacji lub odrzuceniu tematu. O podjętej decyzji nauczyciel języka zawiadamia zainteresowanego ucznia.
3. Tematy proponowane przez uczniów, umieszczone na szkolnej liście tematów, mogą być wybierane przez innych zdających.

C. Deklaracja przystąpienia do egzaminu maturalnego
1. Osoba, która zamierza przystąpić do egzaminu maturalnego, składa przewodniczącemu zespołu egzaminacyjnego (dyrektorowi szkoły), w terminie do 30 września roku szkolnego, w którym przystępuje do egzaminu, wstępną pisemną deklarację (załącznik 1a).
2. Termin złożenia deklaracji ostatecznej mija 7 lutego roku szkolnego, w którym zdający zamierza przystąpić do egzaminu maturalnego. Po tym terminie nie ma już możliwości dokonywania zmian w deklaracji dotyczących wyboru przedmiotów i poziomu egzaminów oraz tematu do części ustnej egzaminu z języka polskiego, języka mniejszości narodowej, języka mniejszości etnicznej, języka regionalnego. W przypadku niezłożenia deklaracji ostatecznej z dniem 8 lutego deklaracja wstępna staje się deklaracją ostateczną.
3. Dokumenty uprawniające do dostosowania warunków i form egzaminu zdający składa do 31 grudnia 2012 r. Ostateczny termin złożenia tych dokumentów upływa 7 lutego roku szkolnego, w którym odbywa się egzamin. Wyjątek stanowią absolwenci chorzy lub niesprawni czasowo, którzy zaświadczenie o stanie zdrowia mogą złożyć w terminie późniejszym.
4. Zdający podpisuje w deklaracji oświadczenie o wyrażeniu zgody lub braku zgody na przetwarzanie danych osobowych dla potrzeb rekrutacji na studia.
5. Wstępnej deklaracji może nie składać absolwent, który ukończył szkołę we wcześniejszych latach.
6. Osoba posiadająca świadectwo szkolne uzyskane za granicą, uznane za równorzędne ze świadectwem ukończenia odpowiedniej szkoły ponadgimnazjalnej lub ponadpodstawowej, składa deklarację (załącznik 1a) dyrektorowi OKE właściwej ze względu na miejsce swojego zamieszkania w kraju, wraz z oryginałem świadectwa lub poświadczoną za zgodność z oryginałem jego kserokopią oraz dokumentem potwierdzającym (w drodze nostryfikacji) uznanie posiadanego świadectwa za równoważne świadectwom ukończenia odpowiednich szkół polskich.

7. Jeżeli szkoła, którą zdający ukończył we wcześniejszych latach, została zlikwidowana lub przekształcona, zdający składa deklarację (załącznik 1a) wraz z oryginałem lub poświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopią świadectwa ukończenia szkoły dyrektorowi OKE właściwej ze względu na miejsce swojego zamieszkania nie później niż do 31 grudnia roku szkolnego, w którym zamierza przystąpić do egzaminu maturalnego.
8. Osoba, która uzyskała świadectwo ukończenia liceum ogólnokształcącego na podstawie egzaminów eksternistycznych, składa deklarację (załącznik 1a) wraz z oryginałem lub poświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopią świadectwa ukończenia szkoły dyrektorowi OKE właściwej ze względu na miejsce swojego zamieszkania nie później niż do 31 grudnia roku szkolnego, w którym zamierza przystąpić do egzaminu maturalnego.
9. Osoba, która ukończyła szkołę ponadgimnazjalną we wcześniejszych latach i zamierza ubiegać się o dostosowanie warunków i form egzaminu, składa deklarację (załącznik 1a) i dokumenty uprawniające do dostosowań dyrektorowi macierzystej szkoły do 31 grudnia roku szkolnego, w którym zamierza przystąpić do egzaminu maturalnego. Ostateczny termin złożenia deklaracji upływa 7 lutego tego roku.
D. Dostosowanie warunków i form przeprowadzania egzaminu maturalnego
1. Absolwenci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, w tym niepełnosprawni, niedostosowani społecznie oraz zagrożeni niedostosowaniem społecznym, mają prawo przystąpić do egzaminu maturalnego w warunkach i formach określonych w Komunikacie dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej z 31 sierpnia 2012 r. w sprawie sposobów dostosowania warunków i form przeprowadzania w roku szkolnym 2012/2013 egzaminu maturalnego do potrzeb absolwentów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, w tym niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie oraz zagrożonych niedostosowaniem społecznym, opublikowanym na stronie internetowej CKE. Za dostosowanie warunków i form przeprowadzenia egzaminu do potrzeb absolwentów odpowiada przewodniczący zespołu egzaminacyjnego (dyrektor szkoły).

2. Sposób lub sposoby dostosowania warunków przeprowadzania egzaminu do potrzeb i możliwości absolwentów wskazuje rada pedagogiczna, wybierając spośród możliwych sposobów dostosowania warunków przeprowadzania egzaminu wymienionych w Tabeli 1. wskazanego wyżej Komunikatu na podstawie:

a) orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego

b) orzeczenia o potrzebie indywidualnego nauczania

c) opinii poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o specyficznych trudnościach w uczeniu się, o których mowa w § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków i sposobu oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy oraz przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów w szkołach publicznych (Dz. U. Nr 228, poz. 1491)

a) zaświadczenia o stanie zdrowia wydanego przez lekarza

b) wniosku nauczyciela lub specjalisty wykonującego w szkole zadania z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej, prowadzących zajęcia z uczniem (słuchaczem) w szkole – po uzyskaniu zgody rodziców (prawnych opiekunów) albo pełnoletniego ucznia (słuchacza) – lub wniosku rodziców (prawnych opiekunów) albo pełnoletniego ucznia (słuchacza) o dostosowanie warunków egzaminu maturalnego ze względu na trudności adaptacyjne związane z wcześniejszym kształceniem za granicą, zaburzenia komunikacji językowej lub sytuację kryzysową lub traumatyczną.

3. W przypadku absolwentów, którzy ukończyli szkołę przed rokiem 2013:

a) posiadających opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, o specyficznych trudnościach w uczeniu się

b) chorych lub niesprawnych czasowo, posiadających zaświadczenie o stanie zdrowia wydane przez lekarza, sposób lub sposoby dostosowania warunków przeprowadzania egzaminu do ich potrzeb i możliwości, spośród możliwych sposobów dostosowania warunków przeprowadzania egzaminu określonych w Tabeli 1. tego Komunikatu, wskazuje przewodniczący zespołu egzaminacyjnego w danej szkole w porozumieniu z dyrektorem komisji okręgowej.

4. Absolwenci, którzy w roku szkolnym 2012/2013 byli objęci pomocą psychologiczno-pedagogiczną w szkole ze względu na trudności adaptacyjne związane z wcześniejszym kształceniem za granicą, zaburzenia komunikacji językowej lub ze względu na sytuację kryzysową lub traumatyczną, mogą przystąpić do egzaminu w warunkach dostosowanych do ich indywidualnych potrzeb edukacyjnych i możliwości psychofizycznych, na podstawie pozytywnej opinii rady pedagogicznej wydanej zgodnie z trybem określonym w § 59 ust. 4 i 5 rozporządzenia.

1. Tematy maturalne (pobierz tutaj)

KALENDARZ MATURZYSTY

i inne materiały warte przeczytania przed egzaminem maturalnym

Maturzysto!!

Oto kilka dobrych rad przed maturą. Już dziś pomyśl o jutrze  i zaplanuj najbliższe miesiące. Nie pozwól, aby egzamin maturalny cię zaskoczył

WRZESIEŃ – czyli wybieramy temat ze szkolnej listy tematów na egzamin ustny z j. polskiego.

Wybierając temat, zastanów się, co lubisz, co Cię interesuje, co Cię ostatnio zaintrygowało i uczyń to tematem Twojego wystąpienia.  W ten sposób połączysz przyjemne z pożytecznym i praca nad tematem nie będzie nudna i uciążliwa. Pamiętaj, aby wybierać to, co lubisz. Jeżeli mimo wszystko nie możesz sobie poradzić, zwróć się        o pomoc do nauczyciela, ale decyzję i tak musisz podjąć sam.

Pamiętaj, że tematy zaproponowane przez szkołę mają charakter ogólny. To Ty precyzujesz, o czym chcesz mówić, jaką postawisz tezę, jaki materiał dobierzesz.

Unikaj sztampy, banalnych przykładów, utartych opinii. Bądź twórczy, miej odwagę na samodzielne myślenie i oryginalne tezy. Podejdź do tematu indywidualnie! Nie powielaj schematów (nie naśladuj kolegów z poprzednich matur)!

Pamiętaj, aby wybierać temat zgodnie ze swoimi możliwościami, zainteresowaniami i talentem.

ZAPAMIĘTAJ: do 30 września musisz wybrać temat i wypełnić deklarację maturalną.

PAŹDZIERNIK – GRUDZIEŃ, czyli czas poszukiwań twórczych.

Teraz nadszedł czas na czytanie i zbieranie materiałów. Podczas tej pracy musisz wziąć pod uwagę, do której grupy należy Twój temat, bo to ułatwi proces poszukiwań.

Tematy z literatury:

Zbieraj materiał literacki (oprócz literatury podmiotu, czyli powieści, wierszy, dramatów, poszukaj literaturę przedmiotu. Będą to artykuły, prace zbiorowe, monografie dotyczące tematu, opracowania krytyczne.

Zaglądaj również do słowników, przeglądaj różne publikacje, bo wszystkie mogą zainspirować i poszerzyć Twoją wiedzę o temacie.

Szukaj materiałów nie tylko w Internecie, ale również w prasie, w telewizji, w bibliotece szkolnej i miejskiej.

Pamiętaj, że przede wszystkim pomocy udzieli Ci Twój polonista, który wie najlepiej, gdzie i czego szukać.

Tematy o związkach literatury z innymi dziedzinami sztuki:

Koniecznie poszerz poszukiwania, np. o film, muzykę, sztuki plastyczne. Weź pod uwagę, że wszystkie omawiane dzieła mają w tym przypadku równorzędne znaczenie.

Poszukaj publikacji, dzięki którym poznasz język filmu, malarstwa czy muzyki.

Tematy językowe:

W tym przypadku musisz postarać się o dobry i bogaty materiał językowy.

Jeżeli wybrałeś np. analizę języka gwary uczniowskiej, musisz znaleźć materiał do opracowania, czyli autentyczne wypowiedzi uczniów (może to być nagrany fragment audycji telewizyjnej, w której wypowiada się młodzież albo przygotować ankietę, w której młodzi ludzie będą wypisywać żargonowe zwroty.

Zbieraj też odpowiednie publikacje z zakresu wiedzy o języku. Koniecznie dowiedz się, jakiego działu językoznawstwa  dotyczy temat, który wybrałeś (np. onomastyki, semiotyki, stylistyki), to ułatwi poszukiwania w bibliotecznych katalogach przedmiotowych.

ZAPAMIĘTAJ: do 7 lutego musisz potwierdzić wybory dokonane we wrześniu. Jeszcze możesz podjąć decyzję o ewentualnej zmianie tematu.

STYCZEŃ – MARZEC: planowanie, czyli trudna selekcja treści.

Przyszedł czas na myślenie koncepcyjne i selekcjonowanie informacji. Masz już materiały, wiedzę o temacie i niestety, tylko 15 minut, by zaprezentować ją przed komisją. To naprawdę niewiele dla znawcy problemu!

Dokonaj selekcji i kategoryzacji treści według następujących zasad:

przeanalizuj każde słowo tematu, aby ustrzec się błędów kompozycyjnych i merytorycznych. Pamiętaj, że „portret psychologiczny kobiety” to nie to samo co „dzieje i charakterystyka kobiety”,

lepiej przywołać mniej utworów, ale dokładniej je omówić; egzaminator nie ocenia liczby, ale jakość przedstawienia problemu,

pamiętaj, że możesz wybrać książki nie tylko z listy lektur obowiązkowych,

Im bliżej matury, tym więcej pomysłów, więcej możliwości ujęcia tematu. Rozmawiaj o tym ze swoim polonistą, to pomoże Ci podjąć właściwą decyzję, co do koncepcji Twojej prezentacji.

ZAPAMIĘTAJ: w tym czasie pracuj nad bibliografią, którą trzeba dostarczyć Dyrektorowi szkoły do 4 kwietnia 2015.

KWIECIEŃ, czyli czas ostatecznych decyzji: pisanie konspektu i ćwiczenia    w prezentowaniu tematu.

Pamiętaj, że warto przygotować sobie konspekt prezentacji. Możesz  go skonsultować z polonistą.

Stale przeglądaj lektury, o których powiesz podczas prezentacji: przypominaj sobie ich treść, tytuły rozdziałów, czas, miejsce wydarzeń, imiona bohaterów, wątki poboczne.

Nie bagatelizuj bibliografii przedmiotu, ponieważ egzaminator ma prawo o nią też zapytać.

Stań się ekspertem swojego tematu!!

Przygotuj materiały pomocnicze, bo one ułatwią Ci wypowiedź.

Nigdy nie ucz się na pamięć prezentacji!! Egzaminator natychmiast to zauważy, a Ty w sytuacji stresującej możesz po prostu zapomnieć „tekstu”.

Ćwicz przed lustrem, obserwuj własne ciało – jak mówisz, jakie wykonujesz gesty, chodzisz czy stoisz nieruchomo. Ćwicz nie tylko prezentację, ale również autoprezentację.

ZAPAMIĘTAJ: w ten gorący czas przed egzaminami nie zapomnij dopełnić obowiązku dostarczenia Dyrektorowi szkoły bibliografii (do 4.04.2013) i ramowego planu prezentacji. Niezłożenie bibliografii w terminie jest równoznaczne z rezygnacją z egzaminu ustnego. Plan prezentacji możesz dostarczyć nawet w dzień egzaminu (nie jest to obowiązkowe)

MAJ. Kwitną kasztany.

Idź na egzamin jak po zwycięstwo!

Pilnuj czasu wypowiedzi, nie przekraczaj 15 minut – zbyt długa wypowiedź może zostać przerwana przez egzaminatorów.

Na pytania odpowiadaj rzeczowo.

Nie mów komisji, że nie potrafisz opanować stresu, to i tak widać.

Kulturalne zachowanie, spokój i uśmiech – oto atuty człowieka, który zaje egzamin maturalny.

OPIS BIBLIOGRAFICZNY STOSOWANY  W BIBLIOGRAFII ZAŁĄCZNIKOWEJ

Każdy maturzysta zobowiązany jest sporządzić  bibliografię załącznikową, niezbędnego elementu ramowego planu wypowiedzi podczas ustnej matury  z języka polskiego.

Bibliografia to uporządkowany spis dokumentów (książek, artykułów) wraz z opisem pozwalającym identyfikację dzieła.

Opis powinien być uporządkowany w kolejności alfabetycznej i kolejno ponumerowany.

Literatura podmiotu – spis tekstów kultury, które zostały wykorzystane w prezentacji, np. utwory literackie (wiersze, powieści), plastyczne (np. reprodukcje obrazów, ilustracje rzeźb), muzyczne, filmy.

Literatura przedmiotu – spis dokumentów dotyczących tematu prezentacji, które pomogły go zrozumieć i zaprezentować (np. książki, prace w wydawnictwach zbiorowych, artykuły z czasopism, artykuły zamieszczane       w Internecie).

WAŻNE INFORMACJE

zasady sporządzania opisów bibliograficznych są znormalizowane; najnowsza norma wprowadza obowiązek podawania numeru ISBN książki (to międzynarodowy 10 lub 13 – cyfrowy znak zawierający informację o kraju, wydawcy i samej książce,

w opisie fragmentu książki pomijamy numer ISBN,

numer ISBN nie przedzielamy na dwie linijki,

numer ISBN znajdziesz w książce wydanej po roku 1978; jeśli go nie ma w książce – ten element opisu pomijamy,

informacji na temat książki szukaj na stronie tytułowej, a nie na okładce,

znaki interpunkcyjne stosowane w opisie bibliograficznym należy stosować konsekwentnie; każdy element opisu należy wyraźnie oddzielić od następnych przyjętym znakiem interpunkcyjnym: kropką lub przecinkiem,

opis piszemy w linii ciągłej – od marginesu do marginesu,

w opisie autora pomijamy informacje o jego stopniach naukowych i funkcjach (nie piszemy, że ktoś jest czy był: profesorem, księdzem, biskupem, zakonnikiem),

można zamiast imienia podać tylko inicjał, jeśli nie utrudni to identyfikacji osoby,

jeżeli autorów jest więcej niż trzech, podajemy pierwszego i dopisek  i in.,

jeżeli autorów jest dwóch lub trzech, podajemy ich personalia, oddzielając od siebie przecinkami,

jeżeli opracowujemy pracę zbiorową pod redakcją, opis rozpoczynamy od tytułu,

w opisie książki autora obcojęzycznego należy podać nazwisko tłumacza,

nazwę wydawcy możemy skrócić, pisząc, np.  PWN zamiast Państwowe Wydawnictwa Naukowe,

jeżeli wydawnictwo ma kilka siedzib – podajemy pierwszą nazwę miejscowości spośród wymienionych,

jeżeli jest to wydanie pierwsze lub nie ma informacji, które to wydanie, to ten element opisu pomijamy, w innych przypadkach zapisujemy, np. wyd.2; wyd.7 popr., uzup., zmien., skr. (poprawione, uzupełnione, zmienione, skrócone),

tytuły książek/artykułów wyróżniamy kursywą ze względu na wygodę korzystania z bibliografii maturalnej,

tytuły czasopism nie wyróżniamy kursywą, ujmujemy je w cudzysłów!; pamiętaj, aby stosować polski cudzysłów ( „”).

 

PRZYKŁAD BIBLIOGRAFII

 

Imię i nazwisko

 

TEMAT:…

 

BIBLIOGRAFIA

I.                   Literatura podmiotu

  1. ………………………
  2. …………………………

 

  1. Literatura przedmiotu
    1. ………………………
    2. ………………………

 

(odręczny podpis zdającego)

 

 

 

PRZYKŁAD PLANU PREZENTACJI

 

Imię i nazwisko

 

TEMAT:…

 

Ramowy plan wypowiedzi

  1. Określenie problemu
  2. Kolejność prezentowanych argumentów (treść)
  3. Wnioski

 

IV     Materiały pomocnicze

  1. ……………………………
  2. ……………………………
  3. ……………………………

(odręczny podpis zdającego)

 

PRZYKŁADY

OPIS BIBLIOGRAFICZNY KSIĄŻKI

Elementy opisu:

Nazwisko i imię autora, tytuł, wydanie, miejsce wydania: wydawca, rok wydania, ISBN

 

Tokarczuk Olga, Bieguni, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2007, ISBN 978-83-08-03986-1

Eco Umberto, Zapiski na pudełku od zapałek, przeł. Adam Szymanowski, Warszawa: Historia i Sztuka, 2005, ISBN 83-85468-31-5

Kapuściński Ryszard, Heban, wyd.7, Warszawa: Czytelnik, 2003, ISBN 83-07-02948-1

KSIĄŻKA WIELOTOMOWA

Hugo Wiktor, Nędznicy, T. 1 -2, przeł. Maciej Żurowski, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Iskry, 1986, ISBN 83-207-0702-1

Kompendium wiedzy o ekologii, red. Jan Strzałko i Teresa Mossor – Pietraszewska, Seweryn Pollak, cz.1, wyd.3 poszerz., Warszawa: PWN, 2001, ISBN 83-01-13589-1

OPIS FRAGMENTU (ROZDZIAŁU) KSIĄŻKI, WIERSZA (ZE ZBIORU JEDNEGO AUTORA)

Miłosz Czesław, Poezje, Warszawa: Czytelnik, 1981, Zaklęcie, s. 336

Śmiechowski Bogusław, O muzyce najpiękniejszej ze sztuk. Historia muzyki, Warszawa: Oficyna Wydawniczo – Poligraficzna Adam, 1999, Impresjonizm, s. 257 – 260

PRACA ZBIOROWA (WIĘCEJ NIŻ 3 AUTORÓW)

Filozofia dialogu, wyb., oprac. i przedmową opatrzył Bogdan Baran, Kraków: Znak, 1991, ISBN 83-7006-038-2

OPIS BIBLIOGRAFICZNY HASŁA ZE SŁOWNIKA

Słownik motywów literackich, wyd.2, nadzór Magdalena Swoszowska, Warszawa: Greg, 2005, [hasło: dziecko], s. 123 -129

OPIS ARTYKUŁU W PRACY ZBIOROWEJ

Elementy opisu:

Nazwisko i imię autora rozdziału, tytuł rozdziału, w: opis książki, w której zawarty jest rozdział, strony zajęte przez rozdział

 

Levinas Emmanuel, Ślad innego, w: Filozofia dialogu, wyb., oprac. i przedmową opatrzył Bogdan Baran, Kraków: Znak, 1991, s. 213 – 230

Tatara Marian, O kojącej roli Pana Tadeusza, w: Arcydzieła literatury polskiej. Interpretacje, T. 2, red. Stanisław Grzeszczuk, Anna Niewolak – Krzywda, Rzeszów: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1988, s. 99 – 121

Stachura Edward, Wielki Testament, w: Od Kochanowskiego do Szymborskiej. Antologia poezji polskiej, wybór Marek Wawrzkiewicz, Warszawa: Książka i Wiedza, 1999, s. 380 – 381

OPIS BIBLIOGRAFICZNY WSTĘPU DO KSIĄŻKI

Elementy opisu:

Nazwisko i imię autora wstępu, tytuł wstępu, w: opis książki, w której zawarty jest wstęp, strony zajęte przez wstęp

 

Drawicz Andrzej, Wstęp, w: Bułhakow Michaił, Mistrz i Małgorzata, wyd. 15, Warszawa: Muza, 1990, s. V – LXXXIV

 

OPIS ARTYKUŁU Z CZASOPISMA

Elementy opisu:

Nazwisko i imię autora artykułu, tytuł artykułu, „tytuł czasopisma” rok, numer czasopisma, numery stron zajęte przez artykuł

 

Koc Krzysztof, Księga Hioba – jako tekst i jako kontekst na lekcjach polskiego, „Polonistyka” 2005, nr 8, s. 480 – 487

OPIS RECENZJI

Elementy opisu:

Nazwisko i imię autora recenzowanej książki, tytuł recenzowanej książki, wydanie, miejsce wydania: wydawca, rok wydania, ISBN, rec. imię i nazwisko autora recenzji, tytuł recenzji, „tytuł czasopisma” rok, numer czasopisma, strony zajęte przez recenzję

 

Kuczok Wojciech, Gnój, Warszawa: WAB, 2003, ISBN 83-89291-35-5, rec. Piotr Śliwiński, Normalni, wydrążeni, źli, „Tygodnik Powszechny” 2004, nr 32, s. 11

 

OPISY BIBLIOGRAFICZNE DOKUMENTÓW ELEKTRONICZNYCH

KSIĄŻKA NA PŁYCIE CD-ROM

Kopaliński Władysław, Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych, [CD-ROM], wersja 1.0.3.16, Łódź, Pro-media CD, 1998, ISBN 83-7231-731-3

KSIĄŻKA W INTERNECIE

Hłasko Marek, Ósmy dzień tygodnia [online]. [dostęp 19 września 2005]. Dostępny w Internecie: http://www.literatura.zapis.net.pl/pkresy/wspolczesnosc/hlasko/osmy.htm

STRONA WWW

Ryszard Kapuściński zawód – reporter [online]. [dostęp 23 lutego 2007]. Dostępny w Internecie: http://www.kapuscinski.hg.pl/index.php

 

OPIS BIBLIOGRAFICZNY INNYCH TEKSTÓW KULTURY

OPIS REPRODUKCJI OBRAZU (RZEŹBY, DZIEŁA ARCHITEKTURY)

Velasquez Diego, Infantka Małgorzata [il.], w: Rzepińska Maria, Siedem wieków malarstwa europejskiego, wyd.2, popr. i uzup., Wrocław: Ossolineum, 1986, ISBN 83-5768-35-X, nr il. XLVI

DOKUMENT MUZYCZNY

Beethoven Ludwig van, Piano Concertos 2 i 3 [CD]. Hanower: Deutsche Grammophon, 2004

FILM

Pan Tadeusz [film], reż. Andrzej Wajda, [kas. wiz. VHS], Warszawa: Vision Distribution Company, 1999

 

 

Jan Kowalski

Temat: Moralni i niemoralni, wytyczanie granic i ich przekraczanie. Przedstaw postawy bohaterów literackich, analizując wybrane utwory.

 

RAMOWY PLAN WYPOWIEDZI

TEZA: Granica między moralnym i niemoralnym zachowaniem nie jest stała.

Określenie problemu.

dobro i zło, czyli dylematy moralne człowieka,

życie człowieka balansuje między dobrem a złem.

 

Kolejność prezentowanych argumentów.

między prawem boskim a prawem człowieka – „Antygona” Sofokles

prezentacja bohaterki,

wybór Antygony,

konsekwencje decyzji,

postawa Ismeny.

dylematy spiskowca  – „Konrad Wallenrod” A. Mickiewicz

przeszłość bohatera,

wybór między etosem rycerskim a zemstą na wrogu,

cena, jaką Konrad zapłacił za swój wybór.

kołtuńskie postępowanie Anieli Dulskiej – „Moralność pani Dulskiej” G. Zapolska

system wartości Dulskiej,

przymykanie oczu na postępowanie syna.

wyprostowana postawa człowieka – „Przesłanie Pana Cogito” Z. Herbert

rady, jak żyć godnie,

heroizm postulowanej postawy.

Wnioski.

To człowiek decyduje jaką drogę obierze: moralną czy niemoralną.

Wybór nie jest prosty, obwarowany jest wieloma dylematami.

Materiały pomocnicze:

kartka z cytatami

 

(odręczny podpis)

 

 

Kryteria oceny prezentacji

 

REALIZACJA TEMATU

1p Zna i rozumie

Na ogół poprawnie interpretuje materiał rzeczowy

Prezentuje podstawowe zagadnienia – rozumie temat

Częściowo udana argumentacja

2p Zna i rozumie

Poprawnie interpretuje materiał rzeczowy

Podstawowe konteksty

Trafnie dobrany materiał rzeczowy (selekcja materiału) (w funkcji argumentacyjnej)

Rozumie temat; ścisły związek z tematem

3p Zna i rozumie

Wnikliwie interpretuje materiał rzeczowy

Różnorodne konteksty

Trafnie dobrany materiał rzeczowy (selekcja)- funkcja argumentacyjna

Rozumie temat; ścisły związek z tematem

Formułuje i rozwiązuje problemy badawcze; hierarchizuje argumenty

KOMPOZYCJA

1p Na ogół uporządkowana i spójna (zachowana logika ciągu lub proporcji części pracy
2p Zorganizowana, uporządkowana, logiczne wnioski

Spójna; właściwe proporcje

Umiejętna gospodarka czasem

ROZMOWA

2p Na ogół adekwatna do pytań i poprawne merytorycznie odpowiedzi

Wykorzystuje przygotowaną bibliografię / materiały pomocnicze

5p Jak wyżej +

Uzasadnia własne stanowisko

7p Jak wyżej +

Przekonująco uzasadnia własne stanowisko

JĘZYK

2p Przestrzega zasad poprawności właściwych dla j. mówionego w zakresie: ortofonii, fleksji, leksyki, frazeologii, składni (dopuszczalne usterki językowe)

Styl komunikatywny (dopuszczalna schematyczność)

Wystarczające słownictwo

4p Przestrzega zasad poprawności właściwych dla j. mówionego w zakresie: ortofonii, fleksji, leksyki, frazeologii, składni (dopuszczalne usterki językowe)

Styl komunikatywny, stosowny do sytuacji

Słownictwo zróżnicowane

6p Przestrzega zasad poprawności właściwych dla j. mówionego w zakresie: ortofonii, fleksji, leksyki, frazeologii, składni

Styl komunikatywny, stosowny do sytuacji

Bogate słownictwo

8p Przestrzega zasad poprawności właściwych dla j. mówionego w zakresie: ortofonii, fleksji, leksyki, frazeologii, składni

Styl komunikatywny, stosowny do sytuacji, o wyraźnych cechach indywidualnych

Przestrzega zasad etykiety  językowej

Bogate słownictwo

 

 

Propozycja uniwersalnego modelu wypracowania maturalnego z języka polskiego

 
„Przepis” na WSTĘP

Określenie tematu, problematyki podanego fragmentu tekstu.

Określenie zasady zestawienia dwóch tekstów (kontrast, podobieństwo,…).

Przedstawienie bohaterów występujących w tekście/tekstach (kim jest bohater – konkretne informacje na jego temat znane z całości i fragmentu dzieła, np. Stanisław Wokulski to czterdziestokilkuletni bogaty kupiec galanteryjny, który zakochał się w arystokratce, Izabeli Łęckiej; człowiek łączący cechy romantyka i pozytywisty).

Określenie osoby mówiącej we fragmencie (np. narrator; bohater; monolog, rozmyślania bohatera; podmiot liryczny,…)

Zlokalizowanie fragmentu tekstu w toku akcji całego utworu (np. podanie czasu i miejsca akcji; odniesienie do jakiegoś ważnego wydarzenia przedstawionego w dziele, np. po/ przed kłótnią Macieja Boryny z synem, Antkiem, zakończonej wyrzuceniem syna i jego rodziny z domu; centralna lub kluczowa scena dramatu, końcowa scena,…)

Określenie gatunku utworu (fakultatywnie)

Nawiązanie do najistotniejszych założeń epoki (np. filozofia, nurty w sztuce, motywy, pojęcia nawiązujące do tematu pracy – fakultatywnie).

Pamiętaj, że nie wszystkie te informacje muszą znaleźć  się w Twoim wstępie do wypracowania. Myśl, kiedy piszesz!!

ROZWINIĘCIE

Rozwinięcie wszystkich zadań wpisanych w temat wypracowania (praca z tekstem).

Odniesienie do fragmentu oraz wykorzystanie kontekstu całego utworu pod kątem podejmowanego lub podejmowanych w temacie zagadnień.

Zilustrowanie stwierdzeń odnoszących się do całego tekstu konkretnymi wiadomościami z omawianej lektury (np. odwołanie się do konkretnych sytuacji, zachowań, wydarzeń z utworu; ogólnikowe stwierdzenia nie są „punktowane”)

 

WNIOSKI

Konkluzja odnosząca się ściśle do spostrzeżeń zawartych w rozwinięciu; podsumowanie wszystkich omawianych zadań wpisanych w temat.

Wyeksponowanie najważniejszych informacji/ stwierdzeń (selekcjonowanie wniosków).

Sformułowanie różnic i podobieństw miedzy tekstami/ bohaterami.

Unikanie zamieszczanie własnych ogólnikowych opinii.

 

RADY I WSKAZÓWKI

Uważnie przeanalizuj temat pracy.

Poszukaj słów – kluczy  (czasowników operacyjnych).

Musisz zrozumieć, czego od Ciebie się oczekuje, jakie zadania musisz zrealizować.

Ułóż plan swojej wypowiedzi pisemnej i ściśle go realizuj.

Pamiętaj, aby uważnie czytać załączony tekst. Wszystkie informacje są ważne!

Podkreślaj w tekście te fragmenty, które pozwolą zrealizować temat.

Pamiętaj, żeby „nie poprawiać” autora! To kryptocytat, dlatego pisz własnymi słowami. Myśl o tym, co czytasz.

Bądź wnikliwy przy analizowaniu tekstu.

Korzystaj ze swojej wiedzy, w tym z wiedzy na temat całego utworu, nie tylko załączonego fragmentu.

 

ZASADY DOTYCZĄCE PISANIA WYPRACOWAŃ

Objętość pracy to 250 słów, czyli 2 – 3 strony kartki formatu A4.

Podawanie konkretnych informacji potwierdzających znajomość utworu.

Dbałość o poprawność merytoryczną podanych wiadomości (poważne, kardynalne błędy rzeczowe wynikające z nieznajomości treści dyskwalifikują pracę).

Unikanie dygresji (wplatania informacji zbędnych i niezwiązanych z tematem), np. biografia autora, streszczenie dzieła.

Troska o elokwencję i operowanie terminologią związaną z epoką, gatunkiem lub motywem podanego fragmentu (zawsze jednak związaną z podejmowanym tematem) – przyznawane są punkty za tzw. walor.

W pracach porównujących dwa utwory regułą jest omawianie jednego zagadnienia, potem kolejnego, a następnie konfrontacja (np. wskazanie podobieństw i/ lub różnic)   i wysnucie wniosków.